1890
Ziemi Elblaskiej

Dieser Bericht erschien am 13. Juni 2008 in dieser polnischen Zeitung.
Das Copyright für den Text und das Bild liegt entsprechend bei dieser Zeitung:

© Ziemi Elbląskiej 2008

Stuletnia brama cmentarna jak nowa


Tylu mennonitów ze Stanów Zjednoczonych i Niemiec nie odwiedziło jeszcze Rozgartu w czasach powojennych. Przyjechali na uroczystość oddania do użytku zrekonstruowanej bramy cmentarnej. Fundatorem była Fundacja Pobóg, którą wspomagają elblążanie i mieszkańcy Rozgartu.

Inicjatorem odnowy bramy był Wojciech Dmochowski z Warszawy, fundator Fundacji Pobóg. Zainteresował się cmentarzem w Rozgarcie (gm. Gronowo Elbląskie) przez przypadek.

- Gdy byłem dziennikarzem Polskiego Radia pojechałem na reportaż w okolice Elbląga. Przejeżdżałem przez Rozgart i zauważyłem bramę cmentarną. Gdy wracałem, zamiast bramy zobaczyłem stertę kamieni. Żal mi serce ścisnął. Postanowiłem ratować zabytek - wspomina Wojciech Dmochowski. - Było wiele problemów, ale udało się je pokonać. Fundację założyłem, by łatwiej było pozyskać pieniądze. Mieszkańcy Rozgartu włączyli się w akcję i wspierali ją.

feier_ze

Mennonici i Polacy spotkali się w kościele w Rozgarcie, by uczcić oddanie do użytku bramy cmentarnej
 Fot. Grażyna Wosińska

Polsko-niemiecka tablica

Odnowieniem cmentarza oprócz Fundacji Pobóg zainteresowali się byli mieszkańcy Rozgartu.

- Tu został pochowany w czasie wojny mój ojciec - mówi Gerd Lau. - Nie zapomnę rozpaczy matki i chwil spędzonych na cmentarzu. Pamiętam, że grabiłem teren wokół grobu. W 1945 roku opuściłem rodzinną wieś na zawsze. Wróciłem na grób ojca po trzydziestu dwóch latach.

Gerd Lau przyjechał jeszcze dwa razy do Rozgartu i zawsze widział zaniedbany cmentarz.

- Gdy przybyłem na wiosnę w 2006 roku z synem (Torsten Brockmejer - red) nawiązałem współpracę z wójtem Gronowa Elbląskiego, panem Lewickim. Dowiedziałem się, że stara się on i fundacja, by cmentarz został odnowiony - mówi Gerd Lau.

Ojciec i syn oraz mennonici ufundowali pamiątkową tablicę z napisami w języku polskim i niemieckim "Pamięci tu spoczywających Rozgart 1891-1945". Odsłonięto ją podczas przekazania bramy do użytku.


Grażyna Wosińska

Czytaj więcej w Ziemi Elbląskiej


Deutsche Übersetzung:

Hundertjähriges Tor wie neu

Noch nie haben nach dem Krieg so viele Mennoniten aus den USA und Deutschland Rozgart
besucht. Sie alle kamen zur Einweihungsfeier für das neuerrichtete Friedhofstor. Stiftung:
"Fundac Pobog" unterstützt von Bewohnern aus Elblag und Rozgart.

Der Initiator für die Neuerrichtung des Friedhofstores war Wojciech DMOCHOWSKI aus Warschau,
Stifter der "Fundacja Pobog". Sein Interesse entstand durch Zufall.

"Als ich noch Journalist beim polnischen Rundfunk war, fuhr ich in die Gegend von Elblag, um eine
Reportage zu machen. Bei der Durchfahrt durch Rozgart bemerkte ich ein Friedhofstor. Auf der
Rückreise sah ich dort nur noch einen Haufen Steine. Das tat mir sehr leid, und ich nahm mir vor,
dieses Kulturdenkmal zu retten", erinnert sich W. Dmochowski. "Es gab viele Probleme, aber sie
sind schon bewältigt. Eine Stiftung habe ich gegründet, um leichter an Geld zu kommen. Die
Bewohner von Rozgart haben mich unterstützt".

Polnisch - deutsche Tafel

Außer der "Fundacja Pobog" zeigten auch die ehemaligen Bewohner von Rozgart großes Interesse
an der Restaurierung des Friedhofs.

"Hier ist in der Kriegszeit mein Vater beerdigt worden", sagte Gerd Lau. "Ich werde nie die Ver-
zweiflung meiner Mutter und die auf dem Friedhof verbrachte Zeit vergessen. Ich kann mich er-
innern, wie ich den Weg vor dem Grab geharkt habe. 1945 habe ich das heimatliche Dorf für immer
verlassen. Zum Grab meines Vaters kam ich wieder nach 32 Jahren".

Gerd Lau kam noch zweimal nach Rozgart und sah immer den verfallenen Friedhof.

"Als ich im Frühjahr 2006 mit meinem Sohn Torsten wiederkam, nahm ich mit dem Bürgermeister
von Gronowo Elblanski, Herrn Lewicki, Kontakt auf. Ich habe erfahren, dass er und die Stiftung den
Friedhof restaurieren wollen", sagte Gerd Lau.

Vater und Sohn und Mennoniten haben eine neue Tafel gestiftet, mit einer Inschrift in polnischer und deutscher Sprache:
"Zum Gedenken an die hier Ruhenden
Rozgart 1891 - 1945"

Die Tafel wurde während der Einweihungsfeier enthüllt
.

Home

Nach oben

 

BuiltWithNOF
[INTRO] [Pr. Rosengart] [INHALT] [Geschichte] [Fotos] [Melodia] [Menschen] [Pläne] [Der Friedhof] [Erinnerungen] [Nach 1945] [Presse] [Ahnenforschung] [Rozgart heute] [Tourismus] [Links] [Kontakt] [Gästebuch] [Wersja Polska] [Special Interest] [Thörichthof]